Mình ăn lòng lợn rất bình thường.
Ai cũng biết nó từng là nơi chứa thứ dơ bẩn nhất.

Nhưng đưa mình một cái bát từng đựng phân — dù đã rửa sạch — mình không dám dùng.

Nước rửa chân của chính mình, không ai lấy để rửa mặt.
Nhưng nước hồ bơi, nơi hàng ngàn cái chân từng ngâm qua, mình vẫn bơi lội thoải mái.

Nhà có người mới mất, nhiều người tránh.
Đồ cổ đào từ mộ người chết, lại có người bỏ tiền tỷ mang về trưng.

Sự thật rất đơn giản:
không có thứ gì sạch hay bẩn tuyệt đối.

Chỉ có thứ mình chấp nhận được
và thứ mình không chấp nhận được.

Trong product cũng vậy.
Có giải pháp “xấu” trong mắt người này, nhưng lại là lựa chọn hợp lý nhất trong bối cảnh của người khác.
Không phải vì ai kém hiểu biết hơn.
Mà vì đang đứng ở hai điểm nhìn khác nhau.

⸻

Nuôi một con cá, nó chết — mình buồn cả ngày.
Nuôi cả một ao cá, vài con chết — mình thậm chí không để ý.

Đứng thấp, nghe một lời chê — dễ nổi nóng.
Đứng cao hơn, cùng lời chê đó — nghe nhỏ lại.
Đứng đủ cao — mình chỉ còn nhìn thấy toàn cảnh.

Khi còn làm individual contributor,
mình từng rất khó chịu với những quyết định từ trên đưa xuống.

Đến lúc phải chịu trách nhiệm cho roadmap, cho hệ thống, cho đội ngũ,
mình mới hiểu một điều không dễ chấp nhận:
nhiều quyết định trông “sai” ở tầng thấp,
lại là quyết định ít tệ nhất ở tầng cao.

Không phải vì người ta vô tâm.
Mà vì họ đang gánh một bài toán khác.

⸻

Cùng một sự việc, chỉ cần đổi cách gọi tên, cảm nhận đã khác hoàn toàn.

“Thua mãi.” — nghe kém cỏi.
“Thua mãi vẫn đánh.” — nghe kiên cường.

“Bug.” — nghe như thất bại.
“Learning.” — nghe như tiến bộ.

Trong product, ta đổi ngôn ngữ mỗi ngày:
để team không gục,
để mình còn đủ tỉnh táo đi tiếp.

Sự việc không đổi.
Câu chuyện ta kể về nó mới là thứ quyết định cảm xúc.

⸻

Sói săn mồi để nuôi đàn — bị gọi là ác thú.
Doanh nghiệp sa thải nhân sự — được gọi là tối ưu hóa.

Đi mua hàng — ghét người bán chặt chém.
Đi bán hàng — ghét người mua mặc cả.

Đi làm thuê — thấy chủ bóc lột.
Khởi nghiệp — thấy nhân viên thiếu trách nhiệm.

Mỗi người tin rằng mình đúng.
Vì mỗi người đang đứng ở một vị trí khác,
và bảo vệ một lợi ích khác.

Trong vai trò Product Leader,
mình học được cách kiềm lại phản xạ phán xét.

Không phải vì mình hiền hơn.
Mà vì mình hiểu:
đúng – sai thường đi kèm trách nhiệm phải gánh, chứ không chỉ là quan điểm.

⸻

Có một thứ mình rất thích ở Google Maps.

Khi đi nhầm đường, nó không mắng.
Nó không hỏi tại sao lại ngu.
Nó chỉ nói:
“Đang lập lại lộ trình.”

Sự nghiệp cũng nên được đối xử như vậy.

Sai roadmap.
Sai product bet.
Sai người.
Sai thời điểm.

Không sao cả.

Thứ nguy hiểm không phải là đi sai.
Mà là đứng lại để tự trách quá lâu.

Sai thì chỉnh hướng.
Lạc thì vẽ lại bản đồ.

Vì dù đúng hay sai,
mình vẫn phải đi tiếp.

⸻

Đúng – sai, suy cho cùng, chỉ là trò chơi của góc nhìn.

Khi bạn ở vị thế cao hơn,
lỗi lầm được gọi là trải nghiệm.

Khi bạn còn ở đáy,
nỗ lực dễ bị xem là vùng vẫy.

Muốn người khác bớt khắt khe với mình?
Đôi khi không cần giải thích.

Hãy thay đổi vị thế.

Khi bạn đứng đủ cao,
nhiều thứ tự nhiên nhỏ lại.
Và rất nhiều tiếng ồn… tự động im lặng.